Een kille februaridag in 1600. Een man hangt naakt ondersteboven aan een paal in het midden van het Campo de' Fiori, een plein in het hart van Rome. De vlammen van de brandstapel waarop hij is vastgebonden schieten steeds hoger en schroeien zijn naakte vlees. Hij wil het uitschreeuwen van de pijn, maar een doek in zijn mond belet hem dat. Giordano Bruno, filosoof en kosmoloog, werd op 17 februari 1600 op last van de kerk levend verbrand, onder andere omdat hij stelde dat het heelal oneindig is en dat het heelal een oneindig aantal werelden bevat. En dat was in tegenspraak met wat er in de bijbel staat.
We zijn nu ruim vierhonderd jaar verder, maar feitelijk is er nog weinig veranderd. Goed, mensen die iets anders beweren dan de kerk hen voorschrijft worden – in het Westen althans – niet meer geëxcommuniceerd of doodgemarteld. En ‘heidense’ boeken worden voor zover ik weet niet meer publiekelijk verbrand (een paar incidenten rondom De Da Vinci Code en Harry Potter daargelaten). Maar de EO heeft zich nu opgeworpen als de nieuwe Heilige Inquisitie. Niet in de zin dat de omroep mensen vervolgt, maar wel dat er wordt geprobeerd andersdenkenden op allerlei manieren de mond te snoeren.
Censuur
Evolutiebiologe Gerdien de Jong ontdekte dat de EO flink heeft lopen censureren in de aangekochte documentaireserie ‘Het Leven van Zoogdieren’ van David Attenborough. De aflevering die de mensapen en het ontstaan van de mens belicht, ontbreekt in de EO-versie van de serie. Ook heeft de omroep geknipt in scènes over de geschiedenis van de continenten en wijkt de Nederlandse voice-over op essentiële punten af van de originele tekst. De motivatie van de EO? 61 procent van de EO-leden gelooft dat God de wereld in zes dagen heeft geschapen en slechts 1 procent onderschrijft de evolutieleer. Waarom zou je je kijkers iets voorschotelen wat ze niet willen zien?
Angst
Toen Giordano Bruno zijn vonnis hoorde, zei hij: ‘Misschien spreken jullie, mijn rechters, dit vonnis met meer angst uit dan waarmee ik het onderga.’ Angst is volgens mij ook de motivatie van de EO om de boeiende documentaire van de BBC te censureren. Kennis is immers de grootste vijand van het geloof, en religieuze instanties en – zo blijkt nu – omroepen streven er naar om hun achterban dom te houden. Prima, maar deze domme achterban heeft helaas wel kanalen om zijn irrationele en onzinnige theorieën te verspreiden. Uit verschillende anti-evolutieleer sites, en ook uit reacties op dit weblog blijkt dat gelovigen vaak maar bitter weinig begrijpen van de evolutietheorie (de directeur van de EO trouwens ook niet, wat blijkt uit zijn reactie op dit nieuws: ‘Sinds de oprichting passen we natuurfilms aan. Dat is geen geheim. Volgens ons stamt de mens niet af van de aap.’ Wat de evolutieleer ook helemaal niet beweert). En de zojuist beschreven strapatsen van de EO dragen nou ook niet echt bij aan een zinvolle discussie. Je dient je te verdiepen in een onderwerp voordat je het verkettert. Verketteren kunnen ze wel, die christenen. Nu alleen nog verdiepen.
Overigens heeft Paus Johannes Paulus II in 2000 spijt betuigd voor het feit dat Bruno op de brandstapel belandde. Bruno werd echter niet gerehabiliteerd, aangezien de door hem gepropageerde denkbeelden nog steeds onverenigbaar zijn met die van de kerk.




Reacties
Plaats Reactie