Voor veel mensen heeft zo’n overgang naar een ander jaar een ongelooflijke aantrekkingskracht. Niet zelden wordt het einde van het jaar zelfs aangegrepen om er een of andere apocalyptische theorie op los te laten, recentelijk nog bij de overgang van 1999 naar 2000. Er waren mensen die dachten dat de wereld zou vergaan en sommigen stonden zelfs op het punt zelfmoord te plegen (zoals de aanhangers van de American Concerned Christians). Uiteindelijk gebeurde er nagenoeg niets. De fascinatie voor het einde der tijden blijkt echter onuitroeibaar.
Apocalyptische professies zijn van alle tijden. Door de eeuwen heen hebben zieners – al dan niet door god geïnspireerd – talloze data voorspeld waarop de wereld zou ophouden te bestaan. Zie hier een leuk lijstje met eindtijd-data, waarvan de meeste in het verleden liggen.* Gelukkig bestaan we nog steeds.
2012
De theorie die nu erg populair is, en die via het internet veel aanhang wint, is de voorspelling dat de wereld op 21 december 2012 zal vergaan, of dat er in elk geval iets ingrijpends zal gebeuren. 21 december 2012 is de laatste dag van de dertiende baktun uit de Mayakalender. Volgens deze al eeuwenoude kalender komt de zon op dat moment op één lijn te staan met het centrum van de Melkweg. Deze gebeurtenis zou allerlei dramatische gevolgen hebben, uiteenlopend van het vergaan van de aarde en de terugkeer van Jezus, tot het collectief opgaan van de mensheid in een nieuw bewustzijn en de verschijning van Atlantis. Het is maar net welke 2012-aanhangers je moet geloven.
Nog los van de vraag wat de voorspelling van de Maya’s nu precies beschrijft – Maya-deskundige Susan Milbrath van het Florida Museum of Natural History zegt bijvoorbeeld dat het onwaarschijnlijk is dat de Maya’s kennis hadden van de gebeurtenissen die nu aan hun voorspellingen worden opgehangen – wat zeggen de kosmische constellaties ons nu precies over de ingrijpende veranderingen hier op aarde? Nou, helemaal niets. Er is althans geen enkele wetenschappelijke basis om te geloven dat de stand van de sterren op die ene datum onze kleine leventjes hier beïnvloedt. 2012 is gewoon weer een manier van slimme mensen om de zuurverdiende centjes uit de zakken te kloppen van de iets minder slimme mensen die op zoek zijn naar houvast (wanneer je ‘2012’ intypt bij Google of Amazon kom je karrenvrachten New Age-merchandise tegen, zoals boeken met welluidende titels als 2012: The War for Souls en How To Survive 2012). 21 december 2012 is een dag als alle andere. De hype rondom deze datum laat vooral zien hoe gevoelig mensen zijn voor quasi-mystieke nonsens – vooral als er ook nog oude beschaving bij betrokken is, want dat spreekt zo lekker tot de verbeelding – en dat ze zich maar wat graag een oor laten aannaaien als het om zingeving gaat.
Overigens, dat in het geloof in een eindtijd nu de kalender van de Maya’s wordt gevolgd, en bijvoorbeeld niet die van de Hindoes of de Egyptenaren, komt alleen maar doordat de einddatum die voorspeld is door de Maya’s dichterbij ligt dan die van andere kalenders. Zo banaal is het.
Mocht er op 21 december 2012 niets gebeuren – en die kans acht ik zeer groot – dan zouden alle mensen die ons nu lastigvallen met hun apocalyptische geneuzel collectief hun excuses moeten aanbieden. En reken maar dat ik vooraan sta om deze stakkers hard in het gezicht uit te lachen. Maar laten we daarna in godsnaam iets leren van deze geschiedenis.
Eindtijddenken is gevaarlijk
Want het is niet allemaal lachen en bulderen waar het die malle doemdenkers betreft. Het geloof in een eindtijd kan wel degelijk gevaarlijk zijn. Het is bekend dat een groot deel van de Amerikanen letterlijk gelooft in de terugkeer van Jezus.** Volgens bijbelse voorspellingen zou deze terugkeer plaatsvinden wanneer het hier op aarde flink mis gaat, voornamelijk in de buurt van het beloofde land. Dus wanneer de hel losbreekt in het Midden-Oosten – en je kunt eigenlijk stellen dat dat nu eigenlijk al gebeurt – zullen er heel wat christenen zijn die likkebaardend de hemel afturen, hopend een glimp op te vangen van hun heiland, zwevend op een wolkje. Deze gekken zitten nu zelfs in het Witte Huis. Wie zegt mij dat George W. Bush de terugkeer van Jezus niet wil bespoedigen met een druk op de knop? (link) In dit licht is het ook duidelijk waarom de Amerikanen weigeren zich werkelijk in te zetten voor een beter milieu: immers, als het eind der tijden toch nabij is, waarom zou je dan nog je best doen de wereld leefbaar te houden voor je kinderen?
Dat er problemen zijn in de wereld, valt niet te ontkennen. De mensheid is langzaam maar zeker bezig zijn eigen leefomgeving naar de verdommenis te helpen, door oorlog en milieuvervuiling. Maar deze problemen zijn geen voortekens van de naderende Apocalyps. Het zijn uitdagingen. En we zouden alles op alles moeten zetten om deze het hoofd te bieden. We zijn dan niet gebaat bij doemdenken – doemdenken verlamt en vertroebelt de geest – maar bij een gezonde, rationele instelling.
Iedereen een gelukkig nieuwjaar gewenst!
* = Uit een onderzoek dat in december 2006 werd gehouden, bleek dat 1 op 4 Amerikanen het mogelijk achtte dat Jezus in 2007 terug zou komen. (bron)
** = Uit een enquête van TIME en CNN bleek dat 59% van de Amerikanen gelooft dat de gebeurtenissen die beschreven staan in de Openbaring van Johannes daadwerkelijk zullen plaatsvinden. Een derde van de Amerikanen gelooft dat 11 september 2001 een voorteken was van de komende Apocalyps. (bron)
Reacties
Plaats Reactie