Tussen de vele onzinnige documentaires die online te vinden zijn, zoals Zeitgeist en Loose Change, kom je af en toe nog best iets relevants tegen. In In Debt We Trust – America Before the Bubble Bursts laat filmmaker Danny Schechter zien hoe zeer de Amerikaanse bevolking op krediet leeft en maakt hij de voorspelling dat het niet lang meer duurt voordat zich een economische crisis aandient. Blijkbaar had Schechter een vooruitziende blik, aangezien de film in 2006 is gemaakt en we nu in een situatie zitteen waarin de grootste banken van de wereld zich op de rand van de afgrond bevinden en complete landen failliet gaan. Of had iedereen die zich een beetje in de economie had verdiept die voorspelling kunnen maken?
Ik zal niet doet alsof ik iets snap van geld – mijn briljante spaarplan voor de toekomst bevindt zich onder mijn bed en bestaat uit een grote wollen sok met wat stoffige euro’s. Maar ik heb wel zo mijn ideeën over waarom we het niet uiteindelijk gaan redden, zeker niet met ons huidige financiële systeem. Waarom niet? We zijn het slachtoffer van onze zucht naar instant bevrediging, ons korte termijn denken en onze doorgeslagen individualisering.
We kijken niet vooruit. We denken na over morgen, overmorgen, uiterlijk over onze komende vakantie, maar verder gaan onze gedachten niet. We zijn producten van miljoenen jaren evolutie, en onze drang naar directe bevrediging overheerst investeringen op de langere termijn. Want – zo luidt mijn kleine theorietje - onze voorouders konden iets niet lang bewaren (er waren geen koelkasten) en dus moesten ze altijd direct alles tot zich nemen. Het is iets wat je ook ziet bij bepaalde diersoorten: zodra ze een bron van voedsel tegenkomen, eten ze zo veel mogelijk, omdat ze niet weten wanneer het volgende eetmoment zich aandient. Ik denk dat deze drang ook nog in ons aanwezig is: directe bevrediging zonder stil te staan bij de effecten op langere termijn – waarbij je het voorbeeld van voedsel overigens heel direct terugziet in de populariteit van fastfood; vult snel, maar is uiteindelijk schadelijk. Producenten springen hier heel handig op in: ‘Bel binnen 10 minuten, en je krijgt extra korting!’, ‘Koop nu en betaal pas over twee jaar!’ En als ons geld op is, bieden banken en creditcardmaatschappijen ons maar al te graag een lening aan.
Maar het korte termijn denken gaat verder dan ons koopgedrag alleen. Vorige week werd in een bericht op nu.nl gemeld dat bewust eten beter is voor het milieu (link). De reacties van de lezers waren ontluisterend (link): waar de overheid zich wel niet mee bemoeit, dat men zelf wel bepaalt hoe men consumeert, dat het allemaal wel meevalt met de rotzooi in deze wereld. Lezers die probeerden hier een genuanceerde reactie op te geven, werden weggehoond. Een vette hamburger nú is blijkbaar belangrijker dan een betere wereld dán.
We zijn individualistisch en kortzichtig, we geven uiteindelijk geen reet om de ander – die van nu niet, en die van de verre toekomst niet. Geef ons onze lening zodat we nog een grotere tv kunnen kopen, nog sapperige hompen vlees voor kerst. We zijn in eerste plaats consumenten, nietsontziende hedonisten, die de wereld verkrachten en niet willen nadenken over de latere gevolgen. De verre toekomst is immers abstract.
En daarom redden we het niet.
Bekijk hier In Debt We Trust:




Reacties
Plaats Reactie