In een verkiezing waar elke stem telt, kun je je afvragen waarom de presidentskandidaten de ongelovige kiezer links laten liggen. Amerika telt zo’n 30 miljoen atheïsten en die lijken volkomen te worden vergeten. Op wie stemt deze groep, waarvan je eigenlijk nooit iets hoort? Worden ongelovigen überhaupt wel vertegenwoordigd in de politiek? Of is atheïsme nog steeds een taboe in ’s werelds machtigste land?
Rubenski.nl sprak met de directeur van de Secular Coalition for America, Lori Lipman Brown. Brown lobbiet al enkele jaren succesvol voor ongelovig Amerika en is uitgegroeid tot het gezicht van de strijd om de scheiding tussen kerk en staat.
Wat doet een lobbiest voor de Secular Coalition for America precies?
Wanneer een wetsvoorstel dat van belang is voor niet-gelovige Amerikanen wordt behandeld in het congres, bekijkt de Secular Coalition for America wie we kunnen benaderen om voor of tegen dat voorstel te stemmen. We maken vervolgens een afspraak met de congresleden die openstaan voor onze standpunten. Tijdens deze bijeenkomsten, waarin we regelmatig worden bijgestaan door andere organisaties die zich inzetten voor een scheiding tussen kerk en staat, informeren we onze gesprekspartners en proberen hen te overtuigen dat ze actie moeten ondernemen tegen het wetsvoorstel, of om het juist aan te nemen. We spreken echter ook met senatoren en Huis van Afgevaardigden onder meer informele omstandigheden. De aanleiding hoeft trouwens niet altijd een specifiek wetsvoorstel te zijn. We doen bijvoorbeeld ook aanbevelingen aan de president-elect.
Hoe is het gesteld met de positie van ongelovigen in de Verenigde Staten?
De verhalen die ik hoor betreffen onder meer kinderen in ‘the Midwest’, oftewel de ‘Bible Belt’ van de Verenigde Staten. Op scholen in die streken is het geen uitzondering dat kinderen die niet willen bidden of weigeren ‘under god’ te zeggen in de Pledge of Allegiance, worden gepest en verstoten door andere kinderen en zelfs door schoolmedewerkers.
Bij defensie is het nóg schrijnender: Jeremy Hall, een ongelovige soldaat, zag een promotie aan zijn neus voorbijgaan, omdat door zijn officieren werd gesteld dat iemand die niet bidt geen goed leider kan zijn. Hall diende in Irak, maar werd uiteindelijk teruggehaald naar de Verenigde Staten omdat hij vanwege zijn atheïsme met de dood bedreigd werd door zijn gelovige collega’s. De Military Religious Freedom Foundation heeft in de afgelopen drie jaar meer dan 9000 soortgelijke klachten ontvangen.
En dan vraag ik me af: hoe kunnen de militairen die zeggen atheïst te zijn – zo’n 21% – zich inzetten voor hun land als binnen de Amerikaanse defensie het christelijk fundamentalisme de norm blijkt?
Kunt u iets vertellen over de ‘Faith-based Initiatives’?
Voordat George W. Bush aan de macht kwam, werden alle organisaties die een aanvraag deden voor een subsidie gelijk behandeld. Van alle aanvragen kreeg de beste organisatie het geld. Wanneer de organisatie het geld binnen had, moest ze voldoen aan de eisen die wettelijk aan de subsidie werden gesteld. Dus wanneer een religieuze organisatie subsidie ontving om seculiere diensten aan te bieden, kon deze niet discrimineren op basis van religie en kon ze het geld niet gebruiken om haar geloof te verspreiden. In 2001 kwam Bush met het plan om geld weg te sluizen van sociale zekerheid als het seculiere organisaties betrof, en voornamelijk subsidies te verlenen aan religieuze instellingen. Kortom: het Witte Huis moedigt religieuze discriminatie aan door religieuze organisaties met hun 'faith-based initiatives' te subsidiëren met geld uit de staatskas.
Wij hoopten dat president-elect Obama zou stoppen met Bush’s programma, maar hij heeft helaas al aangekondigd dit juist uit te breiden. Wij werken nu samen met veertig andere organisaties om de nieuwe president te overtuigen dat er geen geld gebruikt mag worden om op basis van geloof te discrimineren – iets waar hij tijdens zijn campagne mee heeft ingestemd. We dringen erop aan dat niet-religieuze organisaties evenveel kans moeten kunnen maken op subsidie als religieuze instellingen en dat het geld uiteindelijk gaat naar degene met het beste programma, ongeacht de levensbeschouwelijke beginselen van de organisatie.
Tot slot zien wij erop toe dat religieuze groepen die subsidies ontvangen, dit gebruiken op een manier die wettelijk gezien correct is.
Wat verwacht u van de nieuwe president?
Twee jaar terug deed senator Obama zijn best om te laten zien dat hij er is voor álle Amerikanen. Tijdens de race om het Witte Huis was dit echter veel minder het geval. De speech die Obama hield toen hij het Democratische kandidatuurschap accepteerde, doet mij vrezen dat zelfs na de verkiezingen het voortrekken van het christelijk geloof boven alle andere levensbeschouwingen gewoon doorgaat. De dominee die de dienst bij de Democratische conventie leidde, deed dit expliciet uit Jezus’ naam en ik ben er zeker van dat niet alleen ongelovigen zich tijdens dit evenement genegeerd voelden – ook joden, moslims, pagans en andere niet-christelijke Amerikanen zullen het hebben opgemerkt.
Obama lijkt wél beter dan de vorige president te begrijpen dat de scheiding tussen kerk en staat essentieel is. We hopen dat uiteindelijk alle pogingen om theologie in het civiele recht te forceren gestaakt zullen worden.
In de Verenigde Staten zijn slechts twee grote politieke partijen: de Republikeinse en de Democratische. Hoe krijgt een kleinere, bijvoorbeeld niet-religieuze partij de kans om in een dergelijk systeem door te breken?
In de Verenigde Staten hebben zogenaamde ‘third party candidates’ – dus presidentskandidaten die geen deel uitmaken van de Democratische of Republikeinse partij – in feite geen kans om president te worden. Deze kandidaten kunnen echter wél stemmen wegsnoepen van een van beide andere kandidaten, zodat diens tegenstander een grotere kans maakt om te winnen.
Als McCain in plaats van Palin een meer gematigd iemand had gekozen als running mate, denk ik dat meer niet-gelovigen voor een derde partij zouden hebben gestemd. Doordat McCain iemand koos die zo religieus rechts was, schrokken niet-gelovigen en hebben ze voor Obama gestemd, om zo in elk geval te zorgen dat McCain en Palin niet aan de macht kwamen.
In een systeem waarin wordt aangenomen dat een Democraat of een Republikein de verkiezing wint, is elke stem op een derde partij dus een stem in het voordeel van een van de grote partijen.
Soms lijkt het wel dat religieus Amerika steeds conservatiever wordt. Is dat inderdaad zo?
Jazeker. En je kunt drie factoren onderscheiden die hieraan ten grondslag liggen:
1) Religieus rechts heeft een kleine maar machtige en goed geoliede politieke machine opgezet, die kandidaten voor het presidentsschap er succesvol van heeft overtuigd om in te likken bij christenen.
2) Amerikanen die niet fundamentalistisch zijn, hebben niet het gevoel hetzelfde mandaat te hebben – namelijk: gedreven door de bijbel – om hun geloofsysteem te uiten op elk moment, zoals fundamentalistische christenen dat doen. Daarom vallen ze niet zo op binnen onze maatschappij.
3) De haat jegens ongelovigen is sterk, dus mensen die deze haat niet over zich willen afgeroepen, houden zich stil.
Er is ook een steeds groter wordende beweging die weigert kinderen een goede, evenwichtige opleiding te geven, die hen leert kritisch en wetenschappelijk na te denken. Veel fundamentalisten doen aan thuisonderwijs en leren hun kinderen creationisme alsof dat wetenschap zou zijn. En in plaats van kritisch denken leren ze hun kinderen dat de bijbel de absolute waarheid is en het antwoord op alles.
Maar ik zie de toekomst hoopvol tegemoet. In de afgelopen drie jaar hebben niet-gelovige Amerikanen zich goed georganiseerd, zie je dat de Secular Coalition for America een positieve invloed heeft op het congres en zijn boeken over atheïsme ware bestsellers. Wij werken met zijn allen hard aan deze positieve ontwikkeling, die eigenlijk nog maar net is begonnen.
Meer informatie over Lori Lipman Brown:
-Website de Secular Coalition for America
-Video's met Lori Lipman Brown
-Lori Lipman Brown te gast bij The Colbert Report
Amerika & God I, Amerika & God II
Reacties
Plaats Reactie