Momenteel draait in de filmhuizen AGORA, de nieuwe film van Alejandro Amenábar (MAR ADENTRO, THE OTHERS). AGORA vertelt het verhaal van de Griekse filosofe en wiskundige Hypatia (370-415), die het in het oude Alexandrië vanwege haar denkbeelden aan de stok kreeg met aanhangers van een nieuwe religieuze stroming, het christendom.
De film is weinig subtiel en de dialogen ontstijgen het soap-niveau nauwelijks, maar AGORA wordt gered door enkele geniale momenten en een opmerkelijke protagonist. De held van het verhaal is deze keer namelijk geen gespierde gladiator of bloeddorstige wereldveroveraar, maar een vrouwelijke wijsgeer die een uitgesproken afkeer had van (bij)geloof. Dat is niet iets wat je vaak ziet in producties van meer dan 70 miljoen dollar.
Oh ja, en in AGORA zijn christenen de bad guys.
Eens zien wat christelijke weblogs hierover te zeggen hebben.
- 'AGORA is a well-made attack on Christianity.' (klik)
- 'AGORA is just the latest and most hypocritical attempt yet of the Western cultural establishment to evade the real dangers that radical Islam poses to women and secular knowledge – and shift blame instead onto Christians of 1600 years ago.' (klik)
- 'CGI heavy anti-Christian propaganda.' (klik)
- 'I wonder if it ever occurred to Amenabar that his movie might incite violence against religious people, especially Christians.' (Father Robert Barron, klik)
- Verschillende christelijke groeperingen hebben geprotesteerd tegen de film (klik).
Waar deze auteurs aan voorbijgaan is dat het hier fictie betreft, en geen historische reconstructie. Je kunt dus aantonen dat bepaalde gebeurtenissen uit AGORA helemaal niet zo zeker zijn als wordt gesteld – hierbij bronnen hanterend die overigens net zo min zeker zijn – maar hierbij ga je voorbij aan de bedoeling van de film. Of de 'boodschap', met een vies woord.
In een aantal briljante shots verbeeldt Amenábar onze complete eenzaamheid in het universum. We zijn zandkorrels in de woestijn, we zijn mieren. Ons schreeuwen galmt hol door een volkomen leeg en onverschillig universum. We hebben slechts elkaar. En wat doen we? We slaan elkaar de hersens in – niet zelden uit naam van god.
Wanneer gelovigen nu eens minder snel op hun achterste benen zouden staan als elementen uit hun geloof ter discussie wordt gesteld – in dit geval een stel raddraaiers uit de 4e eeuw, iets wat blijkbaar ook al kwetsend is voor moderne christenen – dan zouden ze misschien oog hebben voor het sluipende gevaar van geloofsfundamentalisme. Maar daartoe is zelfrelativering en afstand tot het geloof nodig. En dat is voor veel gelovigen misschien een onmogelijke opdracht.
Of zoals Hypatia het verwoordt, als de christelijke Synesius haar wil laten dopen: 'You don’t question what you believe; I must.'
AGORA is te zien in 8 steden: www.biosagenda.nl/film_agora_19952.html
* = Overigens is AGORA eerder een kritiek op het huidige moslimfundamentalisme, dan op het christendom - iets waar christenen juist blij van zouden moeten worden.
Reacties
Plaats Reactie