Rubenski

Dode duif

Fri, 20 Aug 2010 19:34:50 +0200

Sinds een paar weken ligt er een dode duif bij mij in de straat. Platgereden door een auto. Als een pizza van opgedroogd bloed en veren ligt het dier nu weg te rotten. Auto’s rijden er gewoon overheen, fietsers zijn te onverschillig om de ranzigheid te ontwijken. En zo wordt de pizza steeds iets platter en iets kleiner. Zo is de duif steeds minder herkenbaar als duif. Een nietszeggend hoopje afval.

En elke dag als ik er voorbij – en niet overheen! – rijd, kijkt de sterfelijkheid mij aan vanaf de straatweg. Het is niet de duif die daar ligt, maar ikzelf. Totdat ik verdwijn in die onvermijdelijke vergetelheid. Afval.Alle indrukken die je hebt opgedaan tijdens je leven, alle energie die je hebt gestoken in het opbouwen van mooie dingen, alle liefde die je hebt gevoeld – als elektriciteit, alle boeken die je hebt gelezen, de films waar je om moest janken, alle reizen, alles, alles, alles. Alles verdwijnt. En na één á twee generaties zul je vergeten zijn.

Sommigen vinden het een troost, ik de ultieme frustratie.

Aan het eind van de film Blade Runner zegt een android (gespeeld door Rutger Hauer), vlak voordat hij sterft: ‘I've seen things you people wouldn't believe. Attack ships on fire off the shoulder of Orion. I watched c-beams glitter in the dark near the Tanhauser Gate. All those moments will be lost in time, like tears in rain.’

Uiteindelijk zijn wij, met die schat aan ideeën, gevoelens en herinneringen niet meer dan een fucking platgereden bloedpizza, zoals hier in Amstedam-West.

Christenen op de Dam

Sat, 14 Aug 2010 14:02:45 +0200

Verboden te voederen.

Sorry, maar dat lijkt toch verdomd veel hier op?

Grote foto vind je hier. Gemaakt op 14 augustus 2010.

AGORA – de mieren die wij zijn

Sun, 20 Jun 2010 15:11:07 +0200

Momenteel draait in de filmhuizen AGORA, de nieuwe film van Alejandro Amenábar (MAR ADENTRO, THE OTHERS). AGORA vertelt het verhaal van de Griekse filosofe en wiskundige Hypatia (370-415), die het in het oude Alexandrië vanwege haar denkbeelden aan de stok kreeg met aanhangers van een nieuwe religieuze stroming, het christendom.

De film is weinig subtiel en de dialogen ontstijgen het soap-niveau nauwelijks, maar AGORA wordt gered door enkele geniale momenten en een opmerkelijke protagonist. De held van het verhaal is deze keer namelijk geen gespierde gladiator of bloeddorstige wereldveroveraar, maar een vrouwelijke wijsgeer die een uitgesproken afkeer had van (bij)geloof. Dat is niet iets wat je vaak ziet in producties van meer dan 70 miljoen dollar.

Oh ja, en in AGORA zijn christenen de bad guys.

Eens zien wat christelijke weblogs hierover te zeggen hebben.

'AGORA is a well-made attack on Christianity.' (klik)
'AGORA is just the latest and most hypocritical attempt yet of the Western cultural establishment to evade the real dangers that radical Islam poses to women and secular knowledge – and shift blame instead onto Christians of 1600 years ago.' (klik)

'CGI heavy anti-Christian propaganda.' (klik)
'I wonder if it ever occurred to Amenabar that his movie might incite violence against religious people, especially Christians.' (Father Robert Barron, klik)
Verschillende christelijke groeperingen hebben geprotesteerd tegen de film (klik).

Waar deze auteurs aan voorbijgaan is dat het hier fictie betreft, en geen historische reconstructie. Je kunt dus aantonen dat bepaalde gebeurtenissen uit AGORA helemaal niet zo zeker zijn als wordt gesteld – hierbij bronnen hanterend die overigens net zo min zeker zijn – maar hierbij ga je voorbij aan de bedoeling van de film. Of de 'boodschap', met een vies woord.

In een aantal briljante shots verbeeldt Amenábar onze complete eenzaamheid in het universum. We zijn zandkorrels in de woestijn, we zijn mieren. Ons schreeuwen galmt hol door een volkomen leeg en onverschillig universum. We hebben slechts elkaar. En wat doen we? We slaan elkaar de hersens in – niet zelden uit naam van god.

Wanneer gelovigen nu eens minder snel op hun achterste benen zouden staan als elementen uit hun geloof ter discussie wordt gesteld – in dit geval een stel raddraaiers uit de 4e eeuw, iets wat blijkbaar ook al kwetsend is voor moderne christenen – dan zouden ze misschien oog hebben voor het sluipende gevaar van geloofsfundamentalisme. Maar daartoe is zelfrelativering en afstand tot het geloof nodig. En dat is voor veel gelovigen misschien een onmogelijke opdracht.

Of zoals Hypatia het verwoordt, als de christelijke Synesius haar wil laten dopen: 'You don’t question what you believe; I must.'

AGORA is te zien in 8 steden: www.biosagenda.nl/film_agora_19952.html

* = Overigens is AGORA eerder een kritiek op het huidige moslimfundamentalisme, dan op het christendom - iets waar christenen juist blij van zouden moeten worden.

Lachen met moslims

Fri, 23 Apr 2010 11:58:30 +0200

Na dreigementen van extremistische moslims, heeft de tv-zender Comedy Central besloten een aflevering van South Park te censureren. In de bewuste aflevering zou de profeet Mohammed te zien zijn, iets wat de islam verbiedt. Een klap in het gezicht voor de vrijheid van meningsuiting? Zeker. Maar de grootste verliezer is toch wel de humor.

Nu staan strenggelovigen toch al niet bekend om hun goede gevoel voor humor. Toen in 1979 Monty Python’s hilarische film The Life of Brian uitkwam, gingen boze christenen de straat op om te protesteren. Grappen maken over het geloof, dat kon natuurlijk niet.

Maar bepaalde moslims gaat een simpele demonstratie niet ver genoeg. Dóód moeten grappenmakers die spotten met de profeet. En of je nu een bejaarde Deense cartoonist bent , of een stel puberale tv-makers uit de VS, dat maakt ze werkelijk niets uit. ‘Onze eigen’ Theo van Gogh wordt er zelfs bijgehaald om Trey Parker en Matt Stone – de makers van South Park – in te wrijven wat hen te wachten staat: op de website waar de heren bedreigd worden is een foto te zien van een doodgestoken Van Gogh. Het lachen vergaat zondaars wel met een mes in het lijf.

Het doet denken aan een citaat uit Umberto Eco’s The Name of the Rose: ‘Laughter, for a few moments, distracts the villein from fear. But law is imposed by fear, whose true name is fear of God.’ Let wel: uitgesproken door een middeleeuwse monnik.

En als er nou nog een basis was geweest voor al die islamitische boosheid. Maar nergens in de heilige boeken staat geschreven dat Mohammed niet afgebeeld mag worden. Nee, het gaat zelfs verder: Mohammed verbood elke afbeelding van mens en dier, op straffe van eeuwige verdoemenis*. Dat impliceert dat de moslims door het plaatsen van de foto van Van Gogh zélf in overtreding zijn. Ai.

Dat neemt niet weg dat radicale moslims bepalen waar niet-moslims wel of niet om mogen lachen. Dat is hetzelfde als niet-moslims die bepalen waar moslims wel of niet in mogen geloven. Een omgekeerde wereld. Bovendien: als Allah en Mohammed werkelijk problemen hebben met al deze heiligschennis, moeten ze er zelf maar iets aan doen. Het feit dat simpele stervelingen het zwaard oppakken om hen te verdedigen, is bewijs van hun eigen onmacht.

Geen zin in de grappen van South Park? Kijk je toch lekker naar mistroostig Al Jazeera. Maar misgun anderen hun avondje plezier voor de buis niet.

Overigens is een oude South Park-aflevering met o.a. Mohammed nog gewoon te bekijken: http://bit.ly/c7i44Z

* = Sahih Muslim vol.3 no.5268 (p.1160) zegt: ‘Ibn Umar vertelde dat Allah’s Boodschapper gezegd zou hebben: Degene die foto’s maken zullen hun straf krijgen in de dag des Oordeels en tegen hen zou worden gezegd: “Blaas een ziel in datgene wat Gij heeft gemaakt”’ http://www.answering-islam.org/Muhammad/pictures.html

Geschreven voor Eeuwig Weekend

Uitgeluld

Wed, 22 Jul 2009 10:31:33 +0200

De vaste bezoekers van Rubenski.nl hebben het misschien gemerkt: er worden steeds minder stukjes gepubliceerd op deze site, de stukjes zijn niet zo scherp meer en daardoor wordt er ook minder gereageerd door lezers. De oorzaak? Ik ben uitgeluld.

Hoe vaak kun je zeggen dat je (bij)geloof onzinnig en zelfs gevaarlijk vindt? Hoe vaak kun je de rare capriolen van gelovigen onder de aandacht brengen? Nou, op zich tot in het oneindige, maar op een gegeven moment is je punt wel gemaakt. Volgens mij heb ik wel ongeveer gezegd wat ik wilde zeggen.

Bovendien is het opkrabbelen van nieuwe stukjes voor Rubenski.nl een worsteling geworden. En dat kan niet de bedoeling zijn.

Ik ben de komende maanden druk met werk, ga me serieus verdiepen in een mogelijke verhuizing naar het buitenland, wil meer bezig zijn met fotografie (klik) en heb sinds een paar weken het krankzinnige plan opgevat om een scenario te schrijven. Genoeg te doen dus.

Wie weet, over een paar maanden, in het nieuwe jaar... misschien begint het dan weer te kriebelen en doe ik weer een poging iets te schrijven. Ik bedoel, het is nou niet bepaald dat de opmars van het irrationele is gestopt – niet dat ik die illusie had, overigens – dus inspiratie genoeg!

Tot die tijd wil ik iedereen bedanken die de moeite heeft genomen om mijn stukjes te lezen en er zelfs op te reageren.

Uw ongelovige hond,

Ruben

Fabeltje I: ‘We gebruiken maar 10% van onze hersenen!’

Fri, 10 Jul 2009 10:13:35 +0200

Fabeltjes, ‘urban myths’ of gewoon complete onzin – hele volksstammen geloven dingen die simpelweg niet kloppen. Rubenski.nl zal de komende maanden de leukste fabeltjes behandelen.

‘We gebruiken maar 10% van onze hersenen!’ – dit is er eentje die ik vorige week nog van iemand hoorde. We zouden maar 10% van onze grijze massa gebruiken; de overige 90% is onontgonnen gebied.

Lepelbuiger Uri Geller geeft in zijn boek Uri Geller’s Mind-Power Book een heldere beschrijving van dit sprookje: ‘Our minds are capable of remarkable, incredible feats, yet we don’t use them to their full capacity. In fact, most of us use about 10 per cent of our brains, if that. The other 90 per cent is full of untapped potentiaal and undiscovered abilities, which means our mind are only operating in a very limited way instead of a full stretch.’

Misschien geldt die 10% inderdaad voor de mensen die dit fabeltje helpen verspreiden, maar de rest van ons gebruikt gelukkig de volle 100%. Da’s maar goed ook, anders zou je waarschijnlijk dood neervallen.

Op hersenscans is duidelijk te zien dat op elk moment ons gehele brein wordt gebruikt. Verschillende lichaamsfuncties worden aangestuurd door verschillende hersengebieden en geen van die delen is in een permanent slapende toestand. Er is geen stuk van de hersenen dat je niet kunt weghalen, zonder dat je een bepaalde hersenfunctie of -eigenschap verliest. Bovendien ontwikkelt het brein zich doordat het gestimuleerd wordt; als 90% ongebruikt blijft, zal dat deel simpelweg disintegreren, zodat je slechts 10% van je originele hersenen overhoudt.

De voornaamste reden waarom deze mythe nog steeds bestaat, is dat hij wordt verspreidt door mensen uit het New Age-wereldje. Zij zijn krampachtig op zoek naar een plekje waar ze de zogenaamde paranormale krachten van de mens in kunnen duwen. Kennelijk hebben ze succes met hun zweefkezerij, want je hoort het fabeltje overal terugkomen – in commercials, in managerpraatjes en – zo blijkt – in mijn eigen vriendenkring.

Meer informatie:

Religie & seks: vreemde bedgenoten

Thu, 25 Jun 2009 20:42:20 +0200

Je mag geen voorbehoedsmiddelen gebruiken, homoseksualiteit en masturbatie zijn taboe, seks voor het huwelijk is verboden – de verschillende religies eisen nogal wat van hun volgelingen. En daar zit je dan, met een lichaam druipend van verlangens en vleselijke lusten. Wat te doen?

Veel van de leefregels die in kerk en moskee worden verkondigd zijn heel goed te begrijpen; het zijn ethische ge- en verboden die ons helpen een beter leven te leiden, die ervoor zorgen dat we elkaar niet de hersens in slaan (of soms juist wél). Het zijn regels, overigens, waarop het geloof niet het monopolie bezit: ook atheïsten weten heel goed hoe ze braaf moeten zijn, zij het zonder de dreiging van gods toorn.

Maar waarom zijn er religieuze regels aangaande seks? Wat heeft een imam of priester te maken met wat jij in je slaapkamer uitspookt? Wat is de argumentatie achter de religieuze ge- en verboden die betrekking hebben op het van jottum gaan?

Nou, zet het rijtje nog eens naast elkaar: geen voorbehoedsmiddelen, homoseksualiteit, masturbatie en zet daar ook abortus maar bij*. Dit zijn stuk voor stuk handelingen die niet direct leiden tot nageslacht. Dus: neuken mag, maar dan alleen om voor nieuwe aanwas voor het geloof te zorgen. Is de motivatie werkelijk zo banaal?

Vraagbaak
Rubenski mailde met de mensen van de site Islam City. Hun reactie: ‘Voorbehoedsmiddelen zijn in zeker mate niet toegestaan. De reden: om zeker te zijn dat de mens zich voortplant en dat de Islamitische gemeenschap blijft groeien.’ En: ‘Homoseksualiteit is volgens de Islam een onnatuurlijke vorm van seks en ongezond, met als resultaat ziektes zoals aids etc..’ Een islamitische deskundige van de site raadsadviseurs.nl vult aan: ‘Als een man een zodanige behoefte aan seks zou hebben dat hij denkt aan het aanvallen en verkrachten van een meisje/vrouw, dan zal er geen schande zijn als hij zich ontlast bij een prostituee.’

Veel verder dan ‘het is verboden...’, ‘volgens de islam...’ en ‘de Koran vertelt ons...’ komen deze islamitische raadgevers niet. Ad verecundiam, noem je dat.

De EO-nazorg was is een reactie iets genuanceerder, en maakt onderscheid tussen de vele kerken, die er elk weer een andere interpretatie op nahouden. Maar ook hier geldt globaal: met voorbehoedmiddelen blokkeer je het gebod ‘ga heen en vermenigvuldig u’, abortus is moord, het huwelijk is heilig, homoseksualiteit wordt expliciet verboden door god. En allemaal omdat het geschreven staat.

Zondig
Wie probeert de seksualiteit aan banden te leggen, snapt werkelijk niet hoe de mens in elkaar steekt. De mens is een lichamelijk, seksueel wezen, heeft driften en verlangens. Die kun je proberen eruit te slaan, zoals asceten dat doen, of te onderdrukken, maar daarmee kom je in een vicieuze cirkel terecht van verlangens, bevrediging en schuld die leidt tot een verwrongen beeld van seksualiteit. Niet voor niets worden de meeste abortussen gepleegd door meisjes met een religieuze achtergrond, zijn veel gelovigen verslaafd aan pornografie, lijkt binnen de kerk het seksueel misbruik van kinderen eerder regel dat uitzondering en zijn gelovigen uitermate bedreven in het lichamelijk en psychisch kapotmaken van homo- en transseksuelen.

Het meest gevaarlijke van de strengreligieuze visie op seks vind ik echter dit: gelovigen verheffen hun ge- en verboden tot ethische regels, die ze vervolgens als ijkpunt nemen voor wat goed en slecht is in deze wereld; absolute wetten die reiken voorbij hun specifieke, beperkte domein en gelden voor iedereen. We zijn er inmiddels zo aan gewend geraakt, dat we onze gelovige medemens niet eens meer bevragen wáárom homoseksualiteit en seks voor het huwelijk nou zo zondig zijn.

Een van deze gelovigen zit momenteel in onze regering. Het is de minister van jeugd en gezin. Zorgwekkend, niet?

* = Seks voor het huwelijk past hier op zich ook tussen. Als je pas seks hebt na het huwelijk, en er komen kinderen uit voort, lijkt mij de kans aanzienlijk dat je kids zullen opgroeien in beschermde omgeving, waar het geloof er goed ingestampt kan krijgen.

Het gevaar van het Wilderiaanse denken

Tue, 23 Jun 2009 08:30:54 +0200

Wilders-aanhangers reageren vaak aangebrand als je ze van racisme of andere nare dingen beticht. Wilders wordt gedemoniseerd, hoor je dan. Maar ik denk dat het niet vaak genoeg gezegd kan worden: Wilders’ denkwijze is wel degelijk gevaarlijk. En wel hierom: hij reduceert een complete bevolkingsgroep – moslims – tot een handvol eigenschappen: fundamentalistisch, crimineel, vrouwonvriendelijk, ondemocratisch. En hij houdt het daarbij. Hij gaat voorbij aan de mensen die deze groep vormen, aan de menselijkheid.

Op deze manier maakt hij het voor het volk heel gemakkelijk de moslims inderdaad als niet meer dan die verzameling negatieve eigenschappen te zien, en de niet langer als Ander – zoals bij Levinas – te ervaren. Als medemens.

Dit ontkoppelen, dit dehumaniseren kan de eerste stap zijn in het demoniseren van een complete groep, wat weer het begin kan zijn van nog ergere dingen. De Ander niet meer als mens, maar als gevaarlijke, gelaatsloze groep; je zag het in Rwanda, in voormalig Joegoslavië, in WOII. In Auschwitz waren bewakers erop getraind Joden niet als persoon, te zien, maar als exemplaar van een groep, een ras. Anders was hun bewakersgedrag niet vol te houden.

En nee, natuurlijk ontken ik niet de problemen die er zijn met groepen jongeren, of hoe krankzinnig religie kan zijn. En nee, we zijn nog lang niet bij een tweede Auschwitz belandt. Maar de eerste stap is gezet.

Vergeet nooit de Ander als mens te blijven zien, jezelf in zijn ogen te herkennen; dezelfde angsten en dezelfde verlangens. Doe je dat niet, dan ben je zelf niet menswaardig.

Zak er maar in!

Fri, 5 Jun 2009 17:58:50 +0200

De stemmen zijn geteld, het ‘volk’ heeft gesproken: 17% van de Nederlanders steunt de PVV. Het is een trieste, trieste dag.

‘Nationalisme’ was na de Tweede Wereldoorlog nog een vies woord, het ‘vol is vol’ van Janmaat uit de jaren ’90 kon eigenlijk niet door de beugel, maar anno 2009 hoeft de Nederlander zich niet langer in te houden. Hij kan weer fijn zichzelf zijn: angstig, ombeschaamd, racistisch en oliedom. Zeker, D’66 en en GroenLinks hebben ook gewonnen bij de Europese verkiezingen, maar het blijft rommelen in de marge met die partijen. De PVV is hard op weg de grootste te worden.

Je hoort wel dat Brussel en Den Haag de opkomst van de PVV aan zichzelf te wijten hebben, dat PVV-kiezers tegenstemmers zijn. Maar is het niet eerder dat door Wilders de Nederlander eindelijk zijn ware gezicht kan laten zien?

Mopperen
De Nederlander moppert zich een slag in de rondte – de euro heeft alles duurder gemaakt, het land wordt steeds onveiliger, et cetera – terwijl cijfers vaak juist iets heel anders laten zien (klik). Maar mopperen is nu eenmaal makkelijker dan je verdiepen in de materie, dus blijft het gros van de Nederlanders in de waan van ontevredenheid. En die kent geen grenzen. Die reikt tot in de stemhokjes.

Bij het invullen van het stembiljet laat de Nederlander zich door van alles leiden, behalve het gezonde verstand. Waar luistert hij wél naar? Zijn onderbuik, zijn kortetermijndenken, zijn sluimerende angst voor alles wat anders is en de ophitsende praatjes van Wilders en diens partijblad, de Telegraaf.

De Nederlander wil een soap, wil stoere oneliners, wil dat de bestuurlijke elite onder de kont wordt getrapt, wil Jip & Janneke-taal. Dat dit een doodlopende weg is en leidt tot bestuurlijke wanorde, doet er blijkbaar niet toe.

Kijkend naar de verkiezingsuitslag mag je concluderen dat ‘het volk’ kiest voor een samenleving zonder ‘samen’, voor een ‘wij tegen zij’, voor isolement. Tja. Democratie is mooi, maar wel jammer dat de kleinen van geest ook mogen stemmen.

Lidmaatschap
Ik heb me een aantal jaar actief ingezet voor een politieke partij, en ik ben nog altijd lid, maar na deze uitslag zeg ik mijn lidmaatschap op. Als mijn partij met veel ploeteren slechts 8% van de stemmen krijgt, en de PVV met nietsontziende drek 17%, geef ik het op. Ik steek mijn middelvinger op naar Nederland, en speur ondertussen op internet als een dolle naar betaalbare huizen in Scandinavië. Kom ik de PVV-ers zelfs nog tegemoet: als ik verhuis hebben ze immers een tegenstander minder op hun weg naar een totalitaire staat.

Ik weet niet of het vroeger allemaal beter was. Ik weet zelfs niet eens wat het idee ‘Nederland’ zou moeten inhouden. Maar ik weet wel dat dit niet het land is waar ik me thuis voel. Zak er maar in.

Geschreven voor www.werkschuwtuig.nl

Is religie nodig? [gastbijdrage]

Mon, 1 Jun 2009 13:21:08 +0200

Lieve Rubenski,

Weet niet wát het precies was. Het moet een opeenstapeling van gebeurtenissen zijn geweest. Maar een paar weken geleden wilde ik weg van mezelf. Op stel en sprong verdwijnen. Stante pede naar mijn vaste schuilplaats terugkeren. Dus ik vertrok naar daar, ergens diep verscholen in het Vlaamse land. Mijn schuilplaats heeft een religieus karakter. Religieus, ja. Ik moest natuurlijk aan jou denken. Jij die opkomt voor het atheïsme in tijden van religie. En bedacht me dat ik je nodig weer een brief moest schrijven.

Ik was acht jaar geleden voor het laatst op mijn schuilplaats geweest en er was nog vrijwel niets veranderd. Vaste eettijden, boeiende verhalen van mede-schuilers, goddelijke uiensoep, het gevoel dat iedereen – zonder aanziens des persoons - welkom is en natuurlijk de schilderachtige anekdotes van de gastenpater. Het standvastige. Dat was op dat moment precies waar ik naar verlangde.

Je moet weten dat ik mij niet afzet tegen een god. Dat komt omdat ik niet opgegroeid ben met iets als god. Voor mij is het geloven in een god hetzelfde, als het geloven in Elfjes & Kabouters. Met dat verschil dat het geloof in goden als Allah, Brahman, Visjnuh, Shiva, Jaweh, Boeddha en de God van Christus, een veel grotere maatschappelijke impact heeft.

Tijdens mijn verblijf in het geloofsbolwerk woonde ik een mis bij. De katholieke kerk stroomde vol met zondagsgeklede dorpsbewoners die op de zaterdagse eucharistieviering afkwamen. Het werd mij duidelijk dat religie in deze dorpsgemeenschap een bindende factor speelt. En toen moest ik opeens denken aan mijn buurman die enkele maanden geleden met zijn alcoholistische kunstenaarskop tegen de muur van zijn slaapkamer is geknald. Was maatschappelijk gezien buiten de boot gevallen. Gevlucht in de drank. Dood aangetroffen. Ik vroeg mij af of een stukje gemeenschapszin zoals hier tijdens deze viering hem had kunnen redden? Moest in een flits ook eventjes denken aan die Karst T..

Waarschijnlijk niet. Uit een bericht in het Nederlands Dagblad (15 mei 2009) blijkt dat in de kerk eenzaamheid een risicofactor is. ‘In kerkdiensten is de ontmoeting met God strak geregisseerd, signaleert Dirk-Albert Prins. Voor de ontmoeting tussen mensen onderling wordt vaak weinig georganiseerd. Dat vergroot het risico van eenzaamheid, en daar zouden kerken wat aan moeten doen.’ Bizar.

Als je niet oppast dus, kan een te sterke focus op God leiden tot grote eenzaamheid onder de mensen in gebedshuizen!

Anderzijds gaf het katholicisme mij in elk geval voor de duur van een paar dagen de sociale structuur die ik nodig had. Sterker nog: ik denk dat op veel plekken op deze wereld religie het structurele fundament is waarop een brede sociale structuur drijft.

Religie is zit in de samenleving verankerd, en op die manier verweven met het dagelijks leven. Lost de religie op, ploft de samenleving uit elkaar.

Denk je niet?

Lieve groet,
Ingrid